Kręgozmyk, znany również jako spondylolisteza, to schorzenie kręgosłupa, które może prowadzić do silnych dolegliwości bólowych i ograniczenia sprawności ruchowej. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest kręgozmyk, jakie są jego objawy, przyczyny i nowoczesne metody leczenia.
Co to jest kręgozmyk?
Kręgozmyk to przesunięcie jednego kręgu względem drugiego – najczęściej do przodu. Zazwyczaj dotyczy odcinka lędźwiowego (najczęściej L4–L5 lub L5–S1), ale może wystąpić również w innych częściach kręgosłupa.
Rodzaje kręgozmyku:
- Wrodzony kręgozmyk – wynika z nieprawidłowego rozwoju kręgosłupa.
- Istmiczny kręgozmyk – związany z defektem łuku kręgu.
- Zwyrodnieniowy kręgozmyk – dotyczy głównie osób starszych.
- Pourazowy kręgozmyk – po złamaniu lub urazie kręgosłupa.
- Patologiczny kręgozmyk – w wyniku chorób nowotworowych lub infekcyjnych.
Objawy kręgozmyku
Objawy kręgozmyku zależą od stopnia przesunięcia kręgu oraz ucisku na struktury nerwowe.
Najczęstsze objawy:
- ból dolnej części pleców (lumbago),
- promieniujący ból do nóg (rwa kulszowa),
- drętwienie i mrowienie kończyn dolnych,
- osłabienie mięśni nóg,
- ograniczenie zakresu ruchu,
- trudności w chodzeniu lub stanie.
Przyczyny kręgozmyku
Do rozwoju kręgozmyku mogą przyczyniać się m.in.:
- wady wrodzone,
- urazy sportowe i przeciążenia,
- zmiany zwyrodnieniowe,
- nieprawidłowa postawa ciała,
- brak aktywności fizycznej lub nadmierna aktywność bez stabilizacji mięśni głębokich.
Diagnostyka kręgozmyku
Aby potwierdzić kręgozmyk, niezbędne są badania obrazowe:
- RTG kręgosłupa (najczęściej w projekcji bocznej),
- rezonans magnetyczny (MRI),
- tomografia komputerowa (TK).
Leczenie kręgozmyku
Leczenie zachowawcze:
- fizjoterapia (ćwiczenia stabilizujące, terapia manualna),
- farmakoterapia (leki przeciwbólowe, przeciwzapalne),
- unikanie przeciążeń,
- gorsety ortopedyczne (w niektórych przypadkach).
Leczenie operacyjne:
W przypadku zaawansowanego kręgozmyku lub braku efektów leczenia zachowawczego, stosuje się zabiegi chirurgiczne – np. stabilizację kręgosłupa lub usunięcie ucisku na nerwy.
Jak zapobiegać kręgozmykowi?
- Regularna aktywność fizyczna z naciskiem na wzmacnianie mięśni głębokich,
- utrzymywanie prawidłowej postawy ciała,
- ergonomiczne stanowisko pracy,
- unikanie długotrwałego siedzenia bez przerwy,
- szybka reakcja na ból pleców i konsultacja ze specjalistą.
Podsumowanie
Kręgozmyk to poważne schorzenie kręgosłupa, które nieleczone może prowadzić do przewlekłego bólu i ograniczeń ruchowych. Wczesna diagnoza i odpowiednio dobrane leczenie (konserwatywne lub operacyjne) pozwala na powrót do sprawności i poprawę jakości życia.