Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa (ZZSK) – objawy, przyczyny, leczenie
Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła choroba zapalna atakująca kręgosłup i stawy krzyżowo-biodrowe. Dowiedz się, jakie są jej objawy, przyczyny i możliwości leczenia.
Co to jest Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa (ZZSK)?
Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa (łac. Spondylitis Ankylopoetica) to przewlekła, postępująca choroba reumatyczna, która prowadzi do stanu zapalnego w stawach krzyżowo-biodrowych oraz kręgosłupie. W miarę postępu choroby dochodzi do ograniczenia ruchomości, a w skrajnych przypadkach – do całkowitego usztywnienia kręgosłupa.
ZZSK dotyka najczęściej młodych dorosłych w wieku 20–40 lat, a mężczyźni chorują około dwa razy częściej niż kobiety.
Objawy ZZSK
Pierwsze symptomy ZZSK mogą być mylone z bólem pleców spowodowanym przeciążeniem lub wadą postawy. Charakterystyczne objawy to:
- Przewlekły ból pleców trwający ponad 3 miesiące
- Ból w okolicy krzyżowo-biodrowej, nasilający się w nocy
- Sztywność poranna trwająca ponad 30 minut
- Poprawa samopoczucia po aktywności fizycznej, pogorszenie w spoczynku
- Zmęczenie, utrata energii
- W późniejszych etapach – ograniczenie ruchomości kręgosłupa i przygarbiona sylwetka
Przyczyny i czynniki ryzyka ZZSK
Dokładna przyczyna ZZSK nie jest znana, ale w rozwoju choroby istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne. Około 90% chorych posiada antygen HLA-B27.
Do czynników ryzyka zaliczamy:
- Predyspozycje genetyczne (HLA-B27)
- Płeć męska
- Początek objawów w młodym wieku
- Przebyte infekcje układu moczowo-płciowego lub pokarmowego (w niektórych przypadkach)
Diagnozowanie ZZSK
Rozpoznanie opiera się na:
- Wywiadzie medycznym i badaniu fizykalnym
- Badaniach obrazowych – RTG, rezonans magnetyczny (MRI) stawów krzyżowo-biodrowych
- Badaniach laboratoryjnych – obecność HLA-B27, markery stanu zapalnego (OB, CRP)
Leczenie Zesztywniającego Zapalenia Stawów Kręgosłupa
ZZSK jest chorobą przewlekłą, której nie można całkowicie wyleczyć, ale odpowiednia terapia pozwala spowolnić jej postęp i poprawić jakość życia. Leczenie obejmuje:
- Farmakoterapia:
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
- Leki biologiczne (np. inhibitory TNF-alfa, inhibitory IL-17)
- Leki modyfikujące przebieg choroby (DMARDs)
- Fizjoterapia i ćwiczenia:
- Codzienna gimnastyka rozciągająca
- Ćwiczenia wzmacniające mięśnie posturalne
- Techniki oddechowe poprawiające ruchomość klatki piersiowej
- Edukacja i profilaktyka:
- Utrzymanie prawidłowej postawy
- Unikanie długotrwałego unieruchomienia
- Kontrola masy ciała
Życie z ZZSK – jak radzić sobie na co dzień?
- Włącz aktywność fizyczną do codziennej rutyny
- Zadbaj o ergonomiczne miejsce pracy
- Wybieraj materac średnio-twardy dla lepszego podparcia kręgosłupa
- Korzystaj z pomocy grup wsparcia i organizacji pacjenckich
Podsumowanie
Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa (ZZSK) to choroba wymagająca wczesnego rozpoznania i konsekwentnego leczenia. Świadomość objawów, regularna fizjoterapia i właściwe leczenie farmakologiczne mogą znacząco opóźnić postęp choroby i poprawić komfort życia pacjenta.